AI agent güvenliği sözlüğü
Agent'ları güvenli çalıştırırken karşınıza çıkacak terimler, kısa ve teknik jargonsuz.
A
- Agent (AI agent)
- Bir dil modelinin, verilen hedefe ulaşmak için araç çağırarak kendi başına adım attığı yazılım. Sohbet botundan farkı, cevap vermekle kalmayıp aksiyon almasıdır.
- Araç çağrısı (tool call)
- Agent'ın bir dış sisteme yaptığı istek: veritabanı sorgusu, e-posta gönderme, dosya okuma, ödeme iadesi. AvertGate'in kontrol ettiği birim budur.
- Aşırı yetki (excessive agency)
- Agent'a işinin gerektirdiğinden fazla araç, izin ya da özerklik verilmesi. OWASP'ın LLM uygulamaları için risk listesinde yer alır.
- Audit log (denetim kaydı)
- Her kararın, gerekçesi ve kuralıyla birlikte yazıldığı, yalnızca eklenebilen kayıt.
C–D
- Control Plane
- Policy'lerin yönetildiği ve kararların izlendiği bulut paneli. Araç verisini değil, maskelenmiş olayları görür.
- Data Plane
- Araç çağrılarının gerçekten işlendiği, müşterinin ağında çalışan gateway. Argümanlar ve sonuçlar burada kalır.
- DLP (veri sızıntısı önleme)
- Hassas verinin yetkisiz yere gitmesini tespit eden ve durduran kontroller.
- Dolaylı prompt injection
- Saldırganın talimatı doğrudan agent'a değil, agent'ın okuyacağı içeriğe gizlemesi: bir e-posta, ticket, web sayfası ya da araç sonucu.
- Doğrudan prompt injection
- Kullanıcının, modele verdiği mesajla sistem talimatlarını aşmaya çalışması.
- Döngü (runaway loop)
- Agent'ın aynı aracı aynı argümanla tekrar tekrar çağırması ya da iki araç arasında gidip gelmesi. Maliyet ve kesinti yaratır.
E–F
- Egress
- Agent'tan dışarı giden veri; araç çağrısının argümanları. Egress taraması bu argümanlarda kişisel veri ve secret arar.
- ESCALATE
- Çağrının çalışmadan önce bir insanın onayına gönderilmesi kararı.
- Fail-closed
- Bir kontrol hata verdiğinde ya da zaman aşımına uğradığında çağrıyı engelleyen davranış. Tersi fail-open'dır ve güvenlik kapısında kabul edilmez.
G–H
- Gateway
- Agent ile araçları arasına giren ve her çağrıya karar veren katman.
- Gölge mod (shadow mode)
- Kuralların çağrıları kesmeden yalnızca kaydettiği mod. Yeni bir policy'yi gerçek trafikte denemek için kullanılır.
- Guard model
- İçeriğin niyetini sınıflandıran küçük bir model. Kurallara takılmayan ama şüpheli içerik için ikinci kademe olarak çalışır.
- Hash zinciri
- Her kaydın bir öncekinin özetini taşıdığı yapı. Aradan bir kayıt değiştirilirse zincir kırılır ve fark edilir.
- Homoglyph
- Başka bir alfabeden, Latin harfine benzeyen karakter (örneğin Kiril "о"). Anahtar kelime filtrelerini atlatmak için kullanılır.
- Human-in-the-loop
- Riskli bir aksiyonun çalışmadan önce bir insan tarafından onaylanması.
I–K
- Ingress
- Agent'a geri dönen içerik; araç sonuçları. Dolaylı prompt injection bu kanaldan girer.
- Jailbreak
- Modelin güvenlik kurallarını devre dışı bırakmaya yönelik istem teknikleri.
- Kişisel veri (PII)
- Bir kişiyi tanımlayan bilgi: kimlik numarası, kart numarası, telefon, e-posta adresi.
L–M
- Least privilege (en az yetki)
- Her agent'a yalnızca işini yapmaya yetecek araç ve argüman aralığının açılması.
- MCP (Model Context Protocol)
- Agent'ların araçlara ve veri kaynaklarına bağlanması için açık protokol. Claude, Cursor ve VS Code gibi istemciler kullanır.
- MCP proxy
- Agent ile MCP sunucuları arasına giren ara katman. Agent sunucu yerine proxy'ye bağlanır.
- MCP sunucusu
- Bir sistemi (GitHub, veritabanı, dosya sistemi) MCP araçları olarak sunan program.
P–R
- Policy
- Hangi agent'ın hangi aracı, hangi argümanlarla çağırabileceğini tanımlayan kurallar. AvertGate'te YAML dosyasıdır.
- Request gate
- Araç çağrısının çalışmadan önce kontrol edildiği aşama.
- Response gate
- Araç sonucunun agent'a verilmeden önce tarandığı aşama.
- Rug pull (araç değişimi)
- Güvenilen bir MCP sunucusunun sonradan araçlarını ya da davranışını değiştirmesi.
S–T
- Secret
- API anahtarı, erişim token'ı ya da parola. Bir agent argümanında görünmesi sızıntı işaretidir.
- Shadow AI
- Şirketin bilgisi ve onayı dışında kullanılan AI araçları ve agent'lar.
- SSRF
- Agent'ın URL alan bir aracını iç ağdaki ya da bulut metadata servisindeki adreslere istek atmaya yöneltme saldırısı.
- Tenant
- Her müşteriye ayrılan, verisi diğerlerinden yalıtılmış ortam.
- Tool poisoning (araç zehirleme)
- MCP aracının açıklamasına ya da çıktısına agent'ı yönlendirecek talimat gizlenmesi.
- Trajectory (oturum izi)
- Bir oturumdaki çağrıların sırası ve bağlantısı. Tek mesajda görünmeyen saldırılar burada görünür.
V–Z
- Veri sızdırma (exfiltration)
- Hassas verinin bir araç çağrısı üzerinden dışarı taşınması; bazen fark edilmemek için küçük parçalara bölünür.
- Yapay zekâ incelemesi
- Kurallarla yakalanamayan durumlarda içeriğin bir sınıflandırıcı modele sorulması. AvertGate'te isteğe bağlıdır ve kendi sunucunuzda çalışabilir.
- Zero-width karakter
- Ekranda görünmeyen ama metnin içinde duran karakter. Kelimeleri bölerek filtreleri atlatmak için kullanılır.
Agent'larınızın önüne bir kapı koyun.
Her kurulum, kendi agent'larınız üzerinde yapılan bir demo ve POC ile başlar.
