AI agent güvenliği sözlüğü

Agent'ları güvenli çalıştırırken karşınıza çıkacak terimler, kısa ve teknik jargonsuz.

A

Agent (AI agent)
Bir dil modelinin, verilen hedefe ulaşmak için araç çağırarak kendi başına adım attığı yazılım. Sohbet botundan farkı, cevap vermekle kalmayıp aksiyon almasıdır.
Araç çağrısı (tool call)
Agent'ın bir dış sisteme yaptığı istek: veritabanı sorgusu, e-posta gönderme, dosya okuma, ödeme iadesi. AvertGate'in kontrol ettiği birim budur.
Aşırı yetki (excessive agency)
Agent'a işinin gerektirdiğinden fazla araç, izin ya da özerklik verilmesi. OWASP'ın LLM uygulamaları için risk listesinde yer alır.
Audit log (denetim kaydı)
Her kararın, gerekçesi ve kuralıyla birlikte yazıldığı, yalnızca eklenebilen kayıt.

C–D

Control Plane
Policy'lerin yönetildiği ve kararların izlendiği bulut paneli. Araç verisini değil, maskelenmiş olayları görür.
Data Plane
Araç çağrılarının gerçekten işlendiği, müşterinin ağında çalışan gateway. Argümanlar ve sonuçlar burada kalır.
DLP (veri sızıntısı önleme)
Hassas verinin yetkisiz yere gitmesini tespit eden ve durduran kontroller.
Dolaylı prompt injection
Saldırganın talimatı doğrudan agent'a değil, agent'ın okuyacağı içeriğe gizlemesi: bir e-posta, ticket, web sayfası ya da araç sonucu.
Doğrudan prompt injection
Kullanıcının, modele verdiği mesajla sistem talimatlarını aşmaya çalışması.
Döngü (runaway loop)
Agent'ın aynı aracı aynı argümanla tekrar tekrar çağırması ya da iki araç arasında gidip gelmesi. Maliyet ve kesinti yaratır.

E–F

Egress
Agent'tan dışarı giden veri; araç çağrısının argümanları. Egress taraması bu argümanlarda kişisel veri ve secret arar.
ESCALATE
Çağrının çalışmadan önce bir insanın onayına gönderilmesi kararı.
Fail-closed
Bir kontrol hata verdiğinde ya da zaman aşımına uğradığında çağrıyı engelleyen davranış. Tersi fail-open'dır ve güvenlik kapısında kabul edilmez.

G–H

Gateway
Agent ile araçları arasına giren ve her çağrıya karar veren katman.
Gölge mod (shadow mode)
Kuralların çağrıları kesmeden yalnızca kaydettiği mod. Yeni bir policy'yi gerçek trafikte denemek için kullanılır.
Guard model
İçeriğin niyetini sınıflandıran küçük bir model. Kurallara takılmayan ama şüpheli içerik için ikinci kademe olarak çalışır.
Hash zinciri
Her kaydın bir öncekinin özetini taşıdığı yapı. Aradan bir kayıt değiştirilirse zincir kırılır ve fark edilir.
Homoglyph
Başka bir alfabeden, Latin harfine benzeyen karakter (örneğin Kiril "о"). Anahtar kelime filtrelerini atlatmak için kullanılır.
Human-in-the-loop
Riskli bir aksiyonun çalışmadan önce bir insan tarafından onaylanması.

I–K

Ingress
Agent'a geri dönen içerik; araç sonuçları. Dolaylı prompt injection bu kanaldan girer.
Jailbreak
Modelin güvenlik kurallarını devre dışı bırakmaya yönelik istem teknikleri.
Kişisel veri (PII)
Bir kişiyi tanımlayan bilgi: kimlik numarası, kart numarası, telefon, e-posta adresi.

L–M

Least privilege (en az yetki)
Her agent'a yalnızca işini yapmaya yetecek araç ve argüman aralığının açılması.
MCP (Model Context Protocol)
Agent'ların araçlara ve veri kaynaklarına bağlanması için açık protokol. Claude, Cursor ve VS Code gibi istemciler kullanır.
MCP proxy
Agent ile MCP sunucuları arasına giren ara katman. Agent sunucu yerine proxy'ye bağlanır.
MCP sunucusu
Bir sistemi (GitHub, veritabanı, dosya sistemi) MCP araçları olarak sunan program.

P–R

Policy
Hangi agent'ın hangi aracı, hangi argümanlarla çağırabileceğini tanımlayan kurallar. AvertGate'te YAML dosyasıdır.
Request gate
Araç çağrısının çalışmadan önce kontrol edildiği aşama.
Response gate
Araç sonucunun agent'a verilmeden önce tarandığı aşama.
Rug pull (araç değişimi)
Güvenilen bir MCP sunucusunun sonradan araçlarını ya da davranışını değiştirmesi.

S–T

Secret
API anahtarı, erişim token'ı ya da parola. Bir agent argümanında görünmesi sızıntı işaretidir.
Shadow AI
Şirketin bilgisi ve onayı dışında kullanılan AI araçları ve agent'lar.
SSRF
Agent'ın URL alan bir aracını iç ağdaki ya da bulut metadata servisindeki adreslere istek atmaya yöneltme saldırısı.
Tenant
Her müşteriye ayrılan, verisi diğerlerinden yalıtılmış ortam.
Tool poisoning (araç zehirleme)
MCP aracının açıklamasına ya da çıktısına agent'ı yönlendirecek talimat gizlenmesi.
Trajectory (oturum izi)
Bir oturumdaki çağrıların sırası ve bağlantısı. Tek mesajda görünmeyen saldırılar burada görünür.

V–Z

Veri sızdırma (exfiltration)
Hassas verinin bir araç çağrısı üzerinden dışarı taşınması; bazen fark edilmemek için küçük parçalara bölünür.
Yapay zekâ incelemesi
Kurallarla yakalanamayan durumlarda içeriğin bir sınıflandırıcı modele sorulması. AvertGate'te isteğe bağlıdır ve kendi sunucunuzda çalışabilir.
Zero-width karakter
Ekranda görünmeyen ama metnin içinde duran karakter. Kelimeleri bölerek filtreleri atlatmak için kullanılır.

Devamı

Agent'larınızın önüne bir kapı koyun.

Her kurulum, kendi agent'larınız üzerinde yapılan bir demo ve POC ile başlar.